استانبول را با همان شبهای دلنشین و به یادماندنیاش به یاد داریم. میتوان در خیابانهایش قدم زد و از عطر قهوه ناب ترک سرمست شد! میتوان به کاخ دلما باغچه و مسجد ایاصوفیه استانبول رفت و در دل تاریخ قدم گذاشت! بدون شک، مسجد ایاصوفیه استانبول نماد معنویت و اصالت شهر استانبول است. این اثر زیبا با تاریخی غنی، همواره گردشگران را جذب معماری باشکوه خود میکند. حتی تصور اینکه این بنا 1500 سال پیش ساخته شده، عجیب و شگفتانگیز است. در این بلاگ با هم از مسجد ایاصوفیه استانبول بازدید میکنیم.
معرفی مسجد ایاصوفیه
ایاصوفیه به یونانی یعنی “حکمت مقدس”. این مسجد بیش از 1500 سال است که به عنوان یک مکان مذهبی مهم برای مسلمانان و مسیحیان محسوب میشود. مکان ایاصوفیه نشاندهنده اهمیت مرکزی آن برای تمدن بیزانس است. این شهر در قلب شهر قدیمی قسطنطنیه قرار دارد، همچنان یک مکان مهم در بخش اروپایی استانبول مدرن به حساب میآید. امروزه ایاصوفیه یکی از شگفتیهای معماری در جهان محسوب میشود.
بنای ایاصوفیه که توسط بیزانسهای ارتدکسی به عنوان یک کلیسا ساخته شده بود، پس از سقوط امپراتوری بیزانس در سال 1453 به مسجد تبدیل شد.
مسجد ایاصوفیه کجاست؟
مسجد ایاصوفیه استانبول در محلهای توریستی و پرتردد در بخش اروپایی شهر استانبول، در میدان ایاصوفیه جای دارد. در نزدیکی این مسجد میتوانید مسجد سلطان احمد و کاخ معروف توپکاپی را مشاهده کنید. راههای دسترسی به مسجد ایاصوفیه عبارتند از:
- ایستگاه سلطان احمد نزدیکترین ایستگاه تراموا به این مسجد محسوب میشود که از طریق خط T1 (باگجیلار-کاباتاش) قابل دسترسی است.
- میتوانید از میدان تکسیم با قطار کابلی به سمت کاباتاش و بعد از آنجا با تراموا خود را به ایستگاه سلطان احمد برسانید.
- اگر در محله سلطان احمد اقامت دارید، با چند دقیقه پیادهروی میتوانید بهراحتی به ایاصوفیه بروید.
داستان کهن مسجد ایاصوفیه
مسجد ایاصوفیه استانبول تاریخچه جذابی دارد و دلیل اهمیت آن، داستان پرفراز و نشیب و کهن آن است. تاریخ ساخت مسجد ایاصوفیه از قبل از ژوستینیان آغاز شد. پس از انتقال پایتخت امپراتوری روم به شهر بیزانس و تغییر نام آن به قسطنطنیه، “کنستانتین کبیر“ شهر موجود را سه برابر اندازه اصلی آن توسعه داد. از آنجایی که جمعیت زیادی به شهر منتقل میشدند، به فضای بیشتری برای مؤمنان جدید نیاز داشت.
به همین دلیل، یک کلیسای جامع بزرگ در نزدیکی کاخ امپراتوری در زمان کنستانسیوس دوم در سال 360 ساخته شد. اطلاعات در مورد ظاهر این کلیسا یا اهمیت آن، بسیار کمیاب است. از آن مکان تنها به عنوان کلیسای بزرگ یاد میشود که دلالت بر ابعاد تاریخی و اهمیت آن دارد.
مسجد ایاصوفیه استانبول که به عنوان کلیسا در آن دوره مورد استفاده قرار میگرفت، احتمالاً یک کلیسای U شکل بوده که برای کلیساهای قرن چهارم در روم و سرزمین مقدس معمول است. این کلیسا پس از تبعید پدرسالار جان کریزوستوم از شهر در سال 404 در شورشها ویران شد. تقریباً بلافاصله، بنا به دستور امپراتور تئودوسیوس دوم، کلیسای جدید ساخته شد.
نام ایاصوفیه در حدود سال 430 مورد استفاده قرار گرفت. این کلیسای جدید احتمالاً یک بازیلیکا با پنج شبستان و یک دهلیز در ضلع غربی بود. تئودوسیان ایاصوفیه در سال 532 در جریان شورش نیکا علیه امپراتور ژوستینیان اول به آتش کشیده شد.
ساخت ایاصوفیه در زمان ژوستینیان
پس از سرکوب شورش، ژوستینیان تصمیم گرفت کلیسای بزرگ را بازسازی کند. برای ساخت این بنا، سنگهای مرمر از سرتاسر سرزمینهای دریای اژه آورده شدند، هزاران کارگر جمع شدند، و تدارکات و نظارت بر ساختمان به آنتمیوس از ترالس و ایسیدور از میلتوس سپرده شد.
پیش از معماری مسجد ایاصوفیه استانبول در ظاهر امروزی، ایاصوفیه جدید آماده شد. در تاریخ آمده که ژوستینیان پس از این واقعه، نقل کرده است: «سلیمان، من از تو پیشی گرفتم!» ایاصوفیه برای پانصد سال اول، بخشی از یک کلیسای یکپارچه مسیحی بود که سیاستهای آن با کلیساهای غربی هم راستا بودند.
آنها دویست سال دیگر ایاصوفیه را حفظ کردند تا اینکه محمد فاتح، بیزانسیها را شکست داد و قسطنطنیه را در سال 1453 تصرف کرد. سپس این ساختمان به مسجد ایاصوفیه استانبول تبدیل شد و بسیاری از آثار هنری ارتدکس آن تخریب یا ویران شدند.
معماری مسجد ایاصوفیه با الهام معماری بیزانسی
مسجد ایاصوفیه استانبول نمونه اولیه معماری بیزانسی است. ایاصوفیه با گنبدی عظیم، کفهای مرمری و موزاییکها و نمادهای ارتدکس متعدد ساخته شده است. محراب را نیم گنبدی پوشانده بود و بنا دارای دو گلدسته بود.
گنبد ایاصوفیه
چشمگیرترین قسمت ایاصوفیه بدون شک گنبد آن محسوب میشود. باور اینکه این گنبد حیرتانگیز و عظیم در دهه 530 ساخته شده، بسیار دشوار است. در پایه گنبد، پنجرههایی وجود دارد که به نظر میرسد گنبد روی پرتوهای نور شناور است. طراحی این بنا واقعاً مبتکرانه و هنرمندانه است.
منارههای ایاصوفیه
پس از سقوط امپراتوری بیزانس به دست عثمانیها در سال 1453، ایاصوفیه به مسجد تبدیل شد و منارههایی به آن اضافه شدند. اکنون چهار مناره اطراف مسجد را احاطه کردهاند. منارهها برجهایی با بالکن هستند که رهبران مذهبی از آن اذان میگویند.
طاقهای ایاصوفیه
از دیگر عناصر طراحی بیزانسی این مسجد، طاقهای آن هستند. مجموعهای از طاقها در این بنا وجود دارند که هم از نمای داخلی و هم از نمای بیرونی ساختمان دیده میشوند. بدون منارهها، ایاصوفیه از منحنیهای متعدد زیبایی تشکیل شده است.
اطلاعات بازدید از مسجد ایاصوفیه
اطلاعات مهم برای بازدید از مسجد ایاصوفیه استانبول شامل موارد زیر میشود:
- بازدید از مسجد رایگان است.
- بازدید در تمامی روزهای هفته به صورت 24 ساعته امکانپذیر است.
- بهترین زمان برای بازدید از مسجد ایاصوفیه شنبه تا پنجشنبه، از ساعت ۹ تا ۱۲ است.
- اگر در هنگام برگزاری نمازهای روزانه برای بازدید در مسجد حضور داشتید، سکوت را رعایت کنید.
- هنگام برگزاری نمازهای جمعه، برخی از بخشهای مسجد امکان بازدید نخواهند داشت.
- برای ورود به مسجد باید پوشش اسلامی رعایت شود.
مسجد ایاصوفیه، قلب تپنده استانبول است!
ایاصوفیه که به یونانی معنی حکمت مقدس میدهد، توسط امپراتور روم شرقی در حدود 1500 سال پیش ساخته شد. پس از سقوط امپراتوری بیزانس در سال 1453 این مکان به مسجد تبدیل شد. مسجد ایاصوفیه استانبول در محله توریستی و در میدانی به همین نام واقع شده است. نزدیکترین ایستگاه تراموا به این بنا، ایستگاه سلطان احمد نام دارد. ایاصوفیه همه روزه برای بازدیدکنندگان به صورت رایگان، باز است. اگر دلتان میخواهد از این بنای تاریخی مذهبی دیدن کنید، نگران اقامت خود نباشید چرا که میتوانید هتل خود را با بهترین قیمت از اسنپ تریپ رزرو کنید. همچنین خرید بلیط پرواز خارجی به مقصد هر شهر ترکیه نیز از اسنپتریپ با بهترین قیمت امکانپذیر است.
