جنگل های هیرکانی کجا قرار گرفته اند؟

۲ مهر ۱۳۹۷
جنگل های هیرکانی

درست است که دایناسورها را فقط در فیلم‌ها دیده‌ایم، اما با چند ساعت رانندگی می‌توانیم در جنگل‌هایی باشیم که هم‌سن دایناسورها هستند. در جنوب دریای خزر از مازندران تا گیلان، گرگان و ارسباران، جنگل‌های هیرکانی قرار گرفته‌اند، جنگل‌های که ارزش زیادی دارند و در انتظار ثبت جهانی نیز به سر می‌برند.

جنگل های‌ هیرکانی کجاست؟

پلنگ دره

از منطقه‌ هیرکان در جمهوری آذربایجان تا نزدیک آستارا جنگل‌های کهنسال و تماشایی‌ای وجود دارند که هوای معتدل این منطقه حسابی به آنها ساخته. این جنگل‌های ۴۰ میلیون ساله، برای خودشان پارک ژوراسیکی است.

مساحت این جنگل‌ها ۵۵ هزار کیلومتر مربع است که دو میلیون هکتار آن در ایران و ۲۰ هزار هکتار در آذربایجان قرار گرفته. ارتفاع آن از سطح دریا شروع می‌شود و به ۲۸۰۰ متر می‌رسد. حدود نیمی از این جنگل‌ها از بین رفته و الان فقط از ۳/۱۰ درصد آن حفاظت می‌شود.

۵۳ درصد جنگل‌ها در مازندران، ۲۶ درصد در گیلان و ۲۱ درصد در گلستان قرار دارند. در جاهایی مثل پارک ملی گلستان، جنگل الیمستان هراز، جنگل افراتخته، جنگل ابر شاهرود، جنگل های ارسباران، پارک جنگلی بی‌بی‌ یانلو و پارک جنگلی ناهارخوران گرگان می‌توانید به جنگل‌های هیرکانی دسترسی داشته باشید. همچنین بولا، جنگل واز، حوزه کجور نوشهر، پلنگ دره، چهارباغ چالوس، جنگل خشک‌داران، گشت رودخان، سیاه رودبار گیلان و منطقه‌ حفاظت‌شده لیسار جزو این جنگل‌های کهنسال هستند.

چرا این جنگل ها مهم اند؟

ارسباران

حتما قبلا هم جنگل رفته‌اید، ولی چند تایشان از دوره سوم زمین‌شناسی به جا مانده بودند؟ جنگل های هیرکانی که مثل یک روبان سبز، پایین آبی خزر قرار گرفته، از ارزشمندترین جنگل‌های دنیاست. گذشته از تاثیری که در ایجاد هوای پاک و ذخیره‌ آب دارند، خانه‌ موجودات زنده بسیاری هستند و از سرازیر شدن سیل جلوگیری می‌کنند.

کافی‌ست چند ساعتی دل به جنگل بزنید تا خستگی ساعت‌ها ترافیک و روزها کار را فراموش کنید. البته مراقب گردن‌تان باشید؛ قد درختان خیلی بلند است و برای دیدن آسمان باید مدام سرتان را بالا بگیرید.

الیمستان

این جنگل‌ها سال‌هاست در آب و هوای معتدل جنوب خزر دوام آورده‌اند و پناهگاه حیوانات زیادی بوده‌اند. ۲۹۶ گونه پرنده در گوشه و کنار درختان آن زندگی می‌کنند؛ مثل عقاب، جغد، اردک خاکستری، شاهین، کرکس، قرقی، دارکوب، سار و اردک نوک‌پهن که پاییزها به این‌جا می‌آید. قرقاول خزری یکی دیگر از این پرنده‌هاست که گونه‌ای درحال انقراض به‌حساب می‌آید.

سالها قبل، ۹۸ گونه پستاندار در این‌جا زندگی می‌کردند که بعضی از آنها در حال انقراض‌اند و بعضی گونه‌های دیگر همچنان زنده مانده‌اند.

در بیشتر جاها نسل مرال، کل، بز و شوکا منقرض شده. خرس قهوه‌ای که بینایی ضعیف ولی بویایی و شنوایی عالی دارد، روباه سر دم سیاه که فقط در جنگل‌های هیرکانی پیدا می‌شود، پلنگ، گرگ، گراز، شغال، سمور، خارپشت، خرگوش، گورکن، موش جنگلی، گربه وحشی و گورکن همه از صاحب‌خانه‌های جنگل به‌شمار می‌روند. اسبچه خزر را هم بگوییم که در جنگل‌های آمل کشف شده و همان‌جا هم زندگی می‌کند.

پوشش گیاهی

آبشار ترز

در جنگل هیرکانی ۱۵۰گونه درخت و بوته وجود دارد. آنها در دسته‌ جنگل‌های سبز تابستانی یا پهن‌برگ خزان‌کننده قرار می‌گیرند. نوع درختان هم در منطقه‌ کم‌ارتفاع، با درخت‌های دامنه‌ها و نواحی خیلی بلند با هم فرق دارد.

راش، بلوط، افرا، نارون، توسکا، زبان گنجشک، ممرز، بارانک، سرخدار، نمدار، انجیلی، لرگ، لیلکی، خرمندی، انجیر و شمشاد بیشتر از بقیه هستند.

درختچه‌های زیادی در این ناحیه پیدا می‌کنید، مثل زغال‌اخته، انار، ازگیل، زالزالک، کوله خاس، آلوچه وحشی، سیب وحشی و خاس. گونه‌های بومی که برگ‌های سوزنی دارند، درختان سرخدار، زربین و سرونوش در دنیا کم‌نظیرند.

ثبت جهانی

قدمت این جنگل‌ها و کم‌نظیر بودن بافت گیاهی و نوع درختان آن باعث شده درخواست ثبت جهانی آنها در یونسکو مطرح شود. البته اول جمهوری آذربایجان این درخواست را اعلام کرد. اما از آن‌جا که بیشتر بخش جنگل‌ها در ایران قرار گرفته، ایران پیشنهاد درخواست مشترک با آذربایجان را داد و این درخواست در یونسکو مطرح شد.

به‌دلیل اختلاف‌های جزیی هنوز جنگل‌های هیرکانی ثبت جهانی نشده‌اند. بیشتر این درختان ارزشمند در خاک ایران قرار دارند، اما طبق قانون یونسکو نام کشورها براساس حروف الفبا ثبت می‌شود. قرار است این پرونده در سال ۲۰۱۹ در کمیته میراث جهانی مطرح بشود.

دوستداران محیط‌زیست امیدوارند با انجام ثبت جهانی این جنگل‌ها، حفاظت بیشتری از آنها بشود و برای ساخت اتوبان یا به دلایل دیگر، درختان تنومند و کهنسال را قطع نکنند.

کجا اقامت کنیم؟

برای دیدن جنگل‌های هیرکانی شهرهای مختلفی را می‌توانید انتخاب کنید. محدوده‌ آنها از مازندران شروع می‌شود، به گیلان می‌رسد و تا گرگان و تبریز هم می‌رود. ما چند شهر را به شما پیشنهاد می‌کنیم. قیمت رزرو هتل‌ های چالوس از ۱۰۲ تا ۵۶۰ هزار تومان است. برای اقامت در ارزان ترین هتل‌ های نوشهر  ۹۰ هزار تومان  می‌پردازید. قیمت هتل‌ های آمل هم از ۱۴۵ هزار تومان شروع می شود.

اگر بخواهید به جنگل ابر سر بزنید، هتل‌های شاهرود را درنظر داشته باشید. قیمت آنها از ۷۱ تا ۳۴۴ هزار تومان است. آخرین پیشنهاد ما هتل‌های گرگان است که برای هر شب ماندن در آنها از ۱۰۹ هزار باید بدهید.

دسته:ایرانگردی

مطالب مرتبط :

جنگل نوردی در بهار

۴ پیشنهاد برای جنگل نوردی در بهار

۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۸
زیباترین سدهای ایران

زیباترین سدهای ایران کدامند؟

۳ دی ۱۳۹۷

نظری ثبت نشده

ارسال پاسخ